Minister Sophie Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft vandaag in De Lier mogen zien hoe Nederlandse telers bijdragen aan medische innovaties. De minister was aanwezig bij tuinbouwbedrijf Innogrowers waar dit jaar de eerste grootschalige teelt Jack Beans wordt geoogst. De Jack Bean is een exotische boon die een essentieel bestandsdeel bevat voor het filter van de Neokidney, een nieuw draagbaar dialyseapparaat. Symbolisch mocht de minister een Jack Bean oogsten.
Centraal tijdens het werkbezoek stond de bijzondere verbinding tussen de teelt van Jack Beans en de ontwikkeling van de Neokidney. Dit compacte dialyseapparaat voor thuis en onderweg is ontwikkeld door Nextkidney, een onderneming die voortkomt uit een initiatief van de Nierstichting. De minister kreeg uitleg over de teeltproeven, de Neokidney en de ontwikkeling van een betrouwbare Nederlandse productieketen.
Minister Hermans: ‘Deze voorlopers zorgen voor meer vrijheid voor patiënten’
Voor dialysepatiënten bepaalt de behandeling nu nog vaak hoe hun dag eruitziet. Het beperkt letterlijk hun ruimte. Daarom is het bijzonder om hier te zien wat er kan gebeuren als medische innovatie en tuinbouw samenkomen. Deze voorlopers zorgen ervoor dat patiënten in de toekomst meer vrijheid krijgen: zelf kunnen kiezen waar en wanneer ze dialyseren, in plaats van afhankelijk te zijn van het ziekenhuis.
Belangrijk bestandsdeel
Bij dialyse wordt ureum vanuit het bloed opgenomen in de dialysevloeistof. Om deze vloeistof in de Neokidney te kunnen hergebruiken, moet het ureum worden afgebroken. Daarvoor wordt urease gebruikt, een enzym dat uit Jack Beans wordt gewonnen. Door de dialysevloeistof te hergebruiken, heeft de Neokidney veel minder vloeistof nodig en kan het apparaat compact en mobiel worden gemaakt. De Neokidney moet daardoor dialysepatiënten in de toekomst meer vrijheid en zelfstandigheid geven.
Nieuwe markt voor telers
Nextkidney zocht via zijn partners Nederlandse telers die konden onderzoeken of Jack Beans ook hier met voldoende urease kunnen worden geteeld. Inmiddels werken telers, onderzoekers en ketenpartners binnen het Dutch Jack Beans-project aan een professionele teelt- en productieketen. Het doel is te komen tot een betrouwbaar teeltprotocol en een constante kwaliteit. Nederlandse productie kan daarnaast bijdragen aan een zekere levering van deze medische grondstof en de afhankelijkheid van productie buiten Europa verkleinen.

Nederlandse stempel
Bijzonder is het Nederlandse stempel dat terugkeert in deze ontwikkeling. In de jaren ’40 van de vorige eeuw was de Nederlandse internist Willem Kolff de eerste die erin slaagde om een succesvolle dialyse uit te voeren. De Nierstichting nam vele jaren later het initiatief tot het ontwikkelen van een draagbaar dialyseapparaat (Neokidney). Door de inspanningen van de Wageningen Universiteit en het Jack Bean Kwekers Consortium wordt de grondstof van het filter nu ook in enkele Nederlandse tuinbouwkassen verbouwd.
Patiëntentests
De Neokidney wordt sinds begin dit jaar getest bij patiënten in Nederland, België en Frankrijk. Als uit het onderzoek blijkt dat het apparaat veilig en effectief is en de benodigde CE-certificering wordt verkregen, kan vanaf 2027 worden toegewerkt naar markttoelating.
Het project Dutch Jack Beans: Opschaling voor thuisdialyse nierpatiënten wordt medegefinancierd door de Europese Unie, het Rijk en Provincie Noord-Brabant in het kader van OPZuid.
Foto: Nierstichting/Martijn Beekman

