Is investeren in vertical farming interessant voor mijn bedrijf en teelt? Voor het antwoord op die vraag ontwikkelde Wageningen Social & Economic Research (WSER) een economisch model. WSER werkte aan dat model als onderdeel van het Fieldlab Vertical Farming. Onderzoeker Coert Bregman: “Zeker bij hoogwaardig plantmateriaal en in de opkweekfase kan vertical farming écht waarde toevoegen.”
In het Fieldlab Vertical Farming werken Nederlandse bedrijven, onderzoeksinstellingen en onderwijsorganisaties samen aan de ontwikkeling van een praktijkgerichte testomgeving. Samen ontwikkelen, testen en optimaliseren zij het telen van planten in een vertical farm en het vermarkten ervan. Het Fieldlab Vertical Farming is een initiatief van Greenport West-Holland. WSER is een van de partners van het Fieldlab.
Coert, hoe zie je de toekomst van vertical farming?
“Vertical farming kan rendabel zijn als je het op de juiste plek in het teeltproces inzet en de randvoorwaarden kloppen. Met name bij hoogwaardig plantmateriaal of in de opkweekfase zie je dat gecontroleerde omstandigheden écht waarde toevoegen. Dan gaat het om teelten met een hoge opbrengst per vierkante meter en hoge kwaliteit. Vertical farming is dus geen standaardoplossing voor alles, maar in specifieke toepassingen – met de juiste combinatie van opbrengst, kosten en teeltstrategie – kan het zeker rendabel zijn.”
Toch ziet niet iedereen de positieve kanten van vertical farming.
“Er hangt nog best een negatief beeld rond vertical farming. Het wordt vaak gezien als duur, energie-intensief en ver weg van de praktijk. Dat beeld is niet altijd terecht. Zo is het bedrijf Growy ook aangesloten bij het Fieldlab: dat draait positief met een constante supply van leafy greens in supermarkten.
Maar dat negatieve beeld beïnvloedt wel investeringsbeslissingen en het vertrouwen in de sector. Daardoor blijven opschaling en doorontwikkeling achter. Terwijl er juist veel potentie is, mits je het goed toepast en economisch onderbouwt. Het is dus belangrijk om met feiten en praktijkvoorbeelden te laten zien wat wél werkt. Alleen zo kun je die beeldvorming kantelen en echt stappen zetten richting doorbraak.”
Wat kan vertical farming toevoegen aan de Nederlandse tuinbouw?
“De vraag naar goed plantmateriaal neemt toe en Nederland heeft daarin een sterke positie. Juist in de eerste fases van de teelt kun je met gecontroleerde omstandigheden veel optimaliseren. Vertical farming helpt om processen stabieler en voorspelbaarder te maken. Daarmee versterk je de basis van de sector. Het gaat dus niet alleen om nieuwe teeltvormen, maar vooral om het verbeteren van wat er al is.”
Wat heeft WSER onderzocht of ontwikkeld voor het Fieldlab?
“Wij hebben onder meer gewerkt aan een economisch model. Dat is een praktisch hulpmiddel om inzicht te krijgen in de businesscase van vertical farming. Je kunt het zien als een eerste toets: je voert een aantal belangrijke variabelen in, zoals het systeem dat je gebruikt, de elektriciteitsprijs, de opbrengst per kilo, investeringskosten en bijvoorbeeld harvest loss. Je kunt daarnaast scenario’s naast elkaar zetten. Vervolgens zie je wat dat doet met het resultaat.”
Hoe kunnen ondernemers gebruikmaken van het model?
“Met het economisch model kun je vooruitkijken, zeker als je het combineert met het handboek Kwantitatieve Informatie (KWIN) Glastuinbouw. Je kunt bijvoorbeeld variëren met energieprijzen of opbrengsten en direct zien wat het effect is van een investering in vertical farming. Daarmee kun je dus beter onderbouwde keuzes maken. Het helpt om niet alleen op gevoel te sturen, maar ook op cijfers en inzicht.”
Ondernemers mogen je dus bellen?
“Ja, natuurlijk. Ondernemers mogen me altijd bellen of mailen naar coert.bregman@wur.nl. Juist die directe vragen uit de praktijk zijn waardevol. Vaak zit daar precies de informatie in die je nodig hebt om het model scherper te maken of om ondernemers echt verder te helpen. Ik zie het als een wisselwerking: wij bieden kennis en tools, en ondernemers brengen de praktijkervaring. Samen kom je tot betere keuzes en een sterker verdienmodel.”
Bekijk hier de flyers van het Fieldlab Vertical Farming.
Het Fieldlab Vertical Farming krijgt financiële steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO), Kansen voor West 3 en Provincie Zuid-Holland.
