Er is een ‘innovatieluik’ op het gebied van plantgezondheid, vertellen Peter Maes en Monique Toussain van Koppert. “Telers zeggen: we hebben uitdagingen, maar er zijn daarvoor geen oplossingen. En onderzoekers zeggen: we hebben oplossingen, maar die worden niet toegepast.” Het project 100% Groen Geteeld verbindt beide werelden. 100% Groen Geteeld is een initiatief van de Coalition of the Willing.
Om bij het begin te beginnen. Enkele jaren geleden inventariseerde de Coalition of the Willing op welke onderwerpen innovatie binnen de tuinbouw stroef verliep. Uit die inventarisatie door de Coalition of the Willing (dat wordt gefaciliteerd door denktank ACCEZ) kwamen vier thema’s: arbeid, energie, water en plantgezondheid.
Dat laatste thema – plantgezondheid dus – was het meest ‘precair’, vertelt Peter Maes, directeur bij Koppert. Er is een flink gat tussen praktijk en innovatie op het gebied van plantgezondheid. Het ‘innovatieluik’, noemt Maes dat. En dat luik kan op korte termijn voor grote, praktische problemen zorgen bij het bestrijden of voorkomen van ziekten en plagen.
Onder de titel 100% Groen Geteeld werden daarom door de deelnemende bedrijven, het Innovatiepact van Greenport West-Holland en een aantal kennisinstellingen (zoals Wageningen University & Research en Vertify) verschillende initiatieven genomen. Zo werd telers gevraagd naar zogenoemde ‘red flags’: plagen en ziekten waar zij in de praktijk tegenaan lopen waarvoor nog geen afdoende oplossing is. Over die ‘red flags’ gingen telers, onderzoekers en toeleveranciers in overleg.
100% Groen Geteeld leidde zo dus tot de ontwikkeling van een nieuw kennis-ecosysteem. Dat kennis-ecosysteem kreeg de naam Tuinbouwkabinet. Koppert is een van de deelnemers, en namens Greenport West-Holland is Woody Maijers aangesloten bij het Tuinbouwkabinet. Monique Toussain, general manager van Koppert Nederland: “De grootste uitdaging is dat je een systeem verandert dat jarenlang goed heeft gewerkt.”
Is 100% Groen Geteeld niet gewoon een kwestie van bepaalde middelen wel of niet gebruiken?
Monique: “100% Groen Geteeld gaat niet alleen over middelen. Het gaat ook over hoe je een kas inricht, welke technieken je gebruikt en hoe je een teeltstrategie opbouwt. Denk bijvoorbeeld aan klimaat, monitoring en het inzetten van natuurlijke vijanden. Al die elementen samen bepalen uiteindelijk of je succesvol kunt telen met minder of zonder chemische middelen.”
Peter: “Het gaat dus om een integrale aanpak. Het gaat niet om één product of één techniek die alles oplost. Je moet kijken naar het hele teeltsysteem: hoe je een gewas weerbaarder maakt, hoe je biologische oplossingen inzet en hoe je plagen en ziekten op een andere manier beheerst. Dat vraagt samenwerking tussen bedrijven, onderzoekers en telers.”
Er wordt al veel samengewerkt. Wat maakt het in dit geval anders?
Peter: “Er is een kloof tussen innovatie en praktijk, een ‘innovatieluik’. Telers zeggen: we hebben uitdagingen, maar er zijn daarvoor geen oplossingen. En onderzoekers zeggen: we hebben oplossingen, maar die worden niet toegepast. Het zijn ook twee werelden die elkaar niet altijd goed begrijpen, een andere taal spreken. We dachten dat het goed geregeld was, terwijl we eigenlijk te weinig hadden gevraagd: begrijpen we elkaar wel echt?”
Monique: “De grootste uitdaging is dat je een systeem verandert dat jarenlang goed heeft gewerkt. Telers zijn gewend om bepaalde middelen te gebruiken en die zekerheid loslaten is niet eenvoudig. Tegelijkertijd neemt de druk op chemische middelen toe en willen we als sector duurzamer werken. Dat betekent dat je alternatieven moet ontwikkelen die betrouwbaar zijn en goed passen in de praktijk van de teler.”
Hoe ziet dat er in de praktijk uit?
Monique: “In de groente- en de sierteelt lopen nu verschillende proeven waarin we kijken hoe we stappen kunnen zetten richting 100% Groen. Daarbij testen we biologische oplossingen en kijken we hoe die in de praktijk werken in een teeltsysteem. Door samen met telers en onderzoekers te werken, zien we beter wat wel en niet werkt en kunnen we die kennis ook breder delen binnen de sector.”
Peter: “Telers hebben zelf de belangrijkste ‘red flags’ benoemd: plagen en ziekten waar zij in de praktijk tegenaan lopen. Het team van Monique kijkt vervolgens met die lijst naar onze bestaande toolbox: wat kunnen we nu al inzetten en waar moeten we nieuwe oplossingen ontwikkelen? Zo zorgen we dat kennis, innovatie en praktijk direct met elkaar verbonden zijn.”
Dit is dus een andere manier van innoveren.
Peter: “100% Groen Geteeld laat zien dat innovatie niet alleen gaat over nieuwe producten, maar ook over nieuwe manieren van samenwerken en over een nieuwe ‘state of mind’. Een systeemverandering dus, met een nieuw kennis-ecosysteem. Innovatie werkt pas echt als mensen elkaar begrijpen. Daarom investeren we continu in het opleiden van onze mensen, zodat ze een echte sparringpartner voor telers kunnen zijn. Als je echt stappen wilt zetten richting een duurzame tuinbouw, moet je breder kijken: naar systemen, naar kennisdeling en naar de rol van verschillende partijen. Dat verandert ook de manier waarop we naar innovatie kijken.”
